حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
569
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
رفتند ، و فاطمه را دفن كردند ، پس از كور بيرون آمدند ، و برنشستند و برفتند ، و هيچ كس را معلوم نشد كه آن دو سوار كه بودند » . و محرابى كه فاطمه عليها السّلم نماز كرده است ، در خانهاى « 1 » از سراىء موسىء بن خزرج تا با كنون ظاهرست ) « 2 » .
--> ( 1 ) . يعنى اتاقى . ( 2 ) . محراب يادشده امروزه درون ساختمان و شبستانى است كه در سمت جنوب محراب ساخته شده ، اين عبادتگاه كه مورد توجه مردم و زيارتگاه است ، و مشهور به « ستيّه » است ، در خيابانى به نام 45 مترى ، ميان دو قسمت از محلههاى قديمى شهر - يعنى محله چهارمردان ، و محله دروازه رى در خيابان آذر - قرار دارد ، در برابر ستيّه ميدان يا چهار سوقى است كه به « ميدان مير » شهرت دارد . امروزه محراب و شبستان پيرامون آن فاقد هر گونه اثر تاريخى است ، بلكه بر طبق سنت معمول و متداول در ايران ( كه ساختههاى كهن و قديمى را كه هر آجر آن گويا و شاهد تاريخ گذشته خود براى آيندگان است و مىتواند سندى از اصالت ساختمان باشد تخريب و نوسازى مىكنند ) در سالهاى اخير ساختمان كهن آن تخريب ، و محرابى نو با كاشيكارى سبك امروز ساخته شده است ، كچوئى اردستانى در ( انوار المشعشعين : 2 / 268 ) به نقل از مرآة البلدان آورده است كه : ( موسى بن خزرج در آنجا مسجدى بنا نموده ، معلوم مىشود كه موسى آن مسجد را بعد از وفات فاطمه عليها السلام در خانه خود ساخته ، اليوم آن مسجد مخروبه مىباشد ، و الحال محراب عبادت فاطمه در آنجا معلوم و موجود است ، و آن محراب در ميان يك حجرهء مىباشد ، و دور آن محراب را به شكل تنورى ساختهاند ، لهذا مشهور شده محراب عبادت فاطمه به « تنور حضرت » ، به حدى مشهور شده كه زوّارى كه به قم مىآيند ، مىگويند مىرويم به زيارت تنور حضرت . درباره ميدان مير در ( تربت پاكان : 2 / 20 ) آمده است : ( ميدان مير در برابر ستيه كه خانه موسى بن خزرج - ميزبان حضرت فاطمه در توقف كوتاه هفده روزهء ايشان در قم - بوده . نام كامل آن « ميدان مير سراج » است ، كه پيشتر به همين نام شناخته مىشده ، و اين مير سراج بايد همان « مير سراج الدين على قمى » از اعاظم اين ولايت باشد ، كه مدتى به نيابت امير معصوم صفوى وزارت طهماسب نمود ، و در روز يكشنبه 27 - 24 - 985 به دست اجلاف و